Thị trường sẽ phân hóa rõ hơn giữa những công ty thực sự hưởng lợi từ AI và những công ty chỉ dừng ở câu chuyện kỳ vọng.Trong khuôn khổ chuỗi thảo luận Gateway to Vietnam, SSI tổ chức webinar “THE AI RESET – Winners, Losers the New Global Investment Map”. Buổi trao đổi tập trung vào tác động của AI tới kinh tế toàn cầu, thị trường vốn, mô hình vận hành doanh nghiệp và các cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Từ góc nhìn của nhà đầu tư công nghệ quốc tế, ông Bradley Warden, - Giám đốc điều hành, Quản lý danh mục cấp cao cho quỹ Khoa học Công nghệ Nomura, Công ty Quản lý tài sản quốc tế Nomura, cho rằng AI không chỉ là một chu kỳ công nghệ mới.
Nếu máy tính cá nhân, điện thoại thông minh hay điện toán đám mây chủ yếu bổ sung công cụ cho con người, thì AI tạo ra một tầng năng lực khác. Tầng năng lực này là khả năng suy luận, phân tích và tự động hóa quy trình ra quyết định. Công nghệ này có thể tác động đồng thời tới nhiều lớp của nền kinh tế, từ hạ tầng tính toán, phần mềm, dịch vụ đến năng suất lao động.
Một câu hỏi lớn được đặt ra là liệu làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI có tạo ra hiệu quả kinh tế tương xứng hay không? Theo ông Bradley, thế giới đang ở giai đoạn xây dựng nền móng cho AI, với vốn đầu tư lớn vào trung tâm dữ liệu, GPU, bán dẫn, bộ nhớ và năng lực tính toán. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế đã bắt đầu xuất hiện, đặc biệt trong lĩnh vực lập trình, nơi các công cụ AI có thể rút ngắn thời gian phát triển phần mềm từ vài tuần, vài tháng xuống còn vài ngày, thậm chí vài giờ.
Khi hiệu quả năng suất được chứng minh, AI sẽ không còn là thử nghiệm công nghệ mà trở thành công cụ vận hành thiết yếu. Ông Bradley cũng cho rằng AI đang tái định hình chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Những doanh nghiệp từng bị xem là kém hấp dẫn hoặc mang tính chu kỳ cao trong các lĩnh vực bán dẫn, bộ nhớ, lưu trữ dữ liệu và hạ tầng tính toán nay có thể trở lại vị trí quan trọng khi cấu trúc trung tâm dữ liệu thay đổi.
Các điểm nghẽn mới trong chuỗi cung ứng có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh, quyền định giá và khả năng tăng trưởng bền vững. Vì vậy, thị trường sẽ phân hóa rõ hơn giữa những công ty thực sự hưởng lợi từ AI và những công ty chỉ dừng ở câu chuyện kỳ vọng. Ông Nguyễn Đức Thông, Tổng giám đốc Công ty SSI cho biết với SSI, AI không chỉ là một giải pháp công nghệ mà là một cuộc cách mạng về cách doanh nghiệp làm việc, tư duy, đầu tư, phục vụ khách hàng và quản trị tổ chức.
Định hướng AI-first là một trong những trọng tâm lớn của SSI trong năm nay. Một ví dụ cụ thể là việc SSI sớm ứng dụng các công cụ AI hỗ trợ lập trình. Sau khoảng sáu tháng triển khai, các công cụ này đã trở thành một phần quan trọng trong hoạt động của đội ngũ công nghệ, giúp năng suất lập trình có thể cải thiện từ 2 đến 3 lần và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Tổng Giám đốc SSI nhấn mạnh AI không được nhìn nhận như công cụ thay thế con người, mà là công cụ giúp con người làm được nhiều việc hơn trong thời gian ngắn hơn. Khi AI có thể hỗ trợ viết mã và thực hiện nhiều tác vụ liên tục, điểm nghẽn mới của doanh nghiệp chuyển sang khả năng đặt yêu cầu, kiểm tra, xác thực và giám sát chất lượng đầu ra. Điều này đòi hỏi nhân sự phải học thêm kỹ năng mới, đặc biệt là khả năng giao việc, hướng dẫn và kiểm soát AI.
Bên cạnh lập trình, SSI nhìn thấy tiềm năng lớn của AI trong vận hành. Nhiều quy trình back-office vốn đòi hỏi thao tác thủ công, kiểm tra lặp lại và xử lý dữ liệu có thể được tự động hóa thông qua các AI agents. Khi đó, con người chuyển từ vai trò trực tiếp thực hiện tác vụ sang giám sát, kiểm soát và ra quyết định.
Phản hồi về câu chuyện của SSI, ông Bradley gọi AI là một dạng “lao động số”, nơi năng lực xử lý công việc tăng nhanh trong khi chi phí sử dụng tiếp tục giảm. Ở góc độ chuyên gia phân tích kinh tế vĩ mô và tư vấn đầu tư, ông Phạm Lưu Hưng cho rằng Việt Nam không nhất thiết phải cạnh tranh trực diện với Mỹ hoặc Trung Quốc trong cuộc đua xây dựng mô hình AI nền tảng. Cơ hội thực tế hơn nằm ở lớp ứng dụng, nơi AI có thể được triển khai vào tài chính, tiêu dùng, thương mại điện tử, quản lý chất lượng, logistics, dữ liệu và vận hành.
Trong tài chính, AI có thể hỗ trợ cá nhân hóa sản phẩm, nâng cao tỷ lệ chuyển đổi, định giá rủi ro linh hoạt, tự động hóa quy trình và cải thiện dịch vụ khách hàng. Một chủ đề đáng chú ý khác là hạ tầng AI tại Việt Nam. Theo SSI, nhu cầu về trung tâm dữ liệu nội địa, GPU trong nước, điện năng và hạ tầng tính toán có thể tăng lên khi AI được ứng dụng rộng hơn.
Với các công ty tài chính xử lý nhiều dữ liệu nhạy cảm, việc sử dụng mô hình AI quốc tế có thể gặp giới hạn nếu dữ liệu phải gửi ra ngoài lãnh thổ Việt Nam. Do đó, triển khai AI trong môi trường dữ liệu nội địa có thể trở thành cơ hội mới cho doanh nghiệp hạ tầng, khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu và điện năng. Với các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như FPT, các diễn giả cho rằng thách thức là AI có thể tự động hóa một số công việc khách hàng từng thuê ngoài; nhưng cơ hội cũng lớn nếu doanh nghiệp trở thành đối tác triển khai AI cho khách hàng.
Lợi thế không nhất thiết nằm ở việc sở hữu mô hình nền tảng, mà ở năng lực hiểu bối cảnh địa phương, triển khai ứng dụng thực tế và chuyển hóa AI thành kết quả kinh doanh cụ thể. -Thu Minh