Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) vừa khuyến nghị Chính phủ Mỹ áp thuế quan mới với thuế suất dao động từ 10% đến 12,5% đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ...Động thái này được đưa ra trên cơ sở cáo buộc cho rằng các đối tác thương mại này không giải quyết hiệu quả vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. Theo thông báo ngày 2/6 từ USTR, các nền kinh tế bị nêu tên đã không áp dụng hoặc không thực thi hiệu quả các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh rằng điều này tạo ra một môi trường cạnh tranh không công bằng đối với người lao động Mỹ trên thị trường toàn cầu. “Chúng tôi sẽ không tiếp tục cho phép sự thiếu công bằng này diễn ra nữa”, ông Greer nói trong một tuyên bố.
Đối với những quốc gia và vùng lãnh thổ đã có những cam kết hoặc lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức, USTR đề xuất mức thuế bổ sung 10%. Trong nhóm này có các đối tác châu Á như Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Pakistan và Đài Loan. Đối với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác, mức thuế đề xuất là 12,5%, áp dụng cho nhiều nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Australia, Trung Quốc, Hồng Kông, Ấn Độ, Nhật Bản, Kazakhstan, New Zealand, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Sri Lanka, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam.
USTR đã mở một giai đoạn lấy ý kiến công chúng, và theo dự kiến, điều trần về hành động thuế quan được đề xuất sẽ diễn ra vào ngày 7/7. Phản ứng với biện pháp thuế quan mà Mỹ đang đề xuất, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/6 cho biết Bắc Kinh phản đối mọi loại thuế đơn phương, nhấn mạnh rằng các cuộc chiến thương mại không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai. Bộ Thương mại Ấn Độ lưu ý rằng các đề xuất này chưa phải là quyết định cuối cùng, và New Delhi vẫn đang tích cực trao đổi với Mỹ về vấn đề này.
Ấn Độ cũng đang làm việc với Mỹ để hoàn thiện một thỏa thuận thương mại khung đã được hai bên công bố trong năm nay. Đài Loan, đối tác đã ký kết một hiệp định thương mại riêng với Mỹ vào tháng 2/2026, bày tỏ tin tưởng rằng quyết định cuối cùng sẽ phản ánh "đối xử tương đối ưu đãi" mà Đài Loan đã đạt được từ kết quả đàm phán với Mỹ - tờ báo Nikkei Asia đưa tin. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phải điều chỉnh chính sách thuế quan sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 năm nay ra phán quyết bác bỏ các biện pháp thuế quan mà ông Trump đã áp theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), trong đó có thuế quan đối ứng.
Sau khi thuế đối ứng bị bác bỏ, chính quyền ông Trump đã áp dụng tạm thời mức thuế toàn cầu 10% mà theo dự kiến sẽ hết hạn vào cuối tháng 7. Trong nỗ lực tìm kiếm các biện pháp thay thế để áp thuế quan, vào tháng 3 năm nay, Mỹ đã khởi động cuộc điều tra về lao động cưỡng bức đối với 60 đối tác thương mại theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Trong thông báo ngày 2/6, USTR cho biết đã nhận được lời khai từ gần 60 nhân chứng và 500 ý kiến và phản hồi trong cuộc điều tra này.
Ông Greer công nhận rằng một số đối tác thương mại của Mỹ đã có những bước đi để ngăn chặn nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức, nhưng ông cho rằng họ "cần làm nhiều hơn để đảm bảo rằng thương mại không khuyến khích và tạo điều kiện cho lao động cưỡng bức trên toàn cầu”. Mặc dù quyết định của USTR đe dọa gây ra một cú sốc mới cho nhiều nền kinh tế, thông báo cũng đưa ra nhiều ngoại lệ. Các ngoại lệ này bao gồm "tất cả các mặt hàng và linh kiện hiện đang chịu thuế theo Mục 232" được áp dụng vì lý do an ninh quốc gia, cũng như "nguyên liệu thô mà nếu chịu thuế bổ sung đề xuất có thể dẫn đến sự thiếu hụt nguồn cung trong nước” ở Mỹ.
Các ngoại lệ được đề xuất cũng bao gồm "các sản phẩm có thể gây ra sự gián đoạn kinh tế toàn diện nếu chịu thuế bổ sung đề xuất và một số sản phẩm không thể trồng hoặc sản xuất đủ số lượng tại Mỹ hoặc không thể có được từ các nguồn khác”. Danh sách ngoại lệ này bao gồm các mặt hàng từ cà phê và trà đến đất hiếm, một số hóa chất và thiết bị máy bay. Thông báo được đưa ra cùng ngày khi USTR cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến công chúng về các sản phẩm Trung Quốc nên được hạ thuế quan về mức thấp hơn trong khuôn khổ một Hội đồng Thương mại mới mà Mỹ và Trung Quốc dự định thành lập để quản lý mối quan hệ kinh tế của song phương.
Quá trình này đang tiến triển sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh mới đây để củng cố thỏa thuận đình chiến thương mại giữa hai nước. -An Huy